(Mahasi Sayadaw, Cẩm nang Pháp hành Minh sát)
Hai lý do đưa đến thất bại trong việc chứng đắc Tuệ Đạo và Tuệ Quả ngay trong kiếp sống này là thân cận ác tri thức (pāpamittatā) và sự thiếu sót trong thực hành hoặc hướng dẫn (kiriyāparihāni). Chúng ta có thể lấy trường hợp của Thái tử Ajātasattu (A-xà-thế) làm một ví dụ cho việc thân cận ác tri thức. Ajātasattu đã đánh mất cơ hội giác ngộ bởi vì ông đã nghe theo lời khuyên của người bạn ác là Tôn giả Devadatta (Đề-bà-đạt-đa), và đã ám sát chính cha ruột của mình là vua Bimbisāra (Tần-bà-sa-la). Việc giết cha là một trong ngũ nghịch đại tội và tất yếu là một chướng ngại không chỉ đối với Tuệ Đạo và Tuệ Quả mà còn đối với cả các tuệ giác, chẳng hạn như Tuệ Sinh Diệt.
Người ta cũng có thể thất bại trong việc chứng đắc Đạo và Quả do sự tu tập không đầy đủ. Một người đàn ông tên là Pessa, mà câu chuyện của ông được kể trong Kinh Kandaraka (Kandaraka Sutta), đã thất bại trong sự chứng ngộ tâm linh của mình vì lý do này. Đức Phật đã từng thuyết cho Pessa một bài pháp chi tiết về bốn hạng người. Nếu ông lắng nghe bài pháp thoại đó từ đầu đến cuối, ông hẳn đã trở thành một bậc Thánh Nhập Lưu ngay lập tức. Thay vào đó, ông lại rời đi trước khi bài pháp kết thúc và đánh mất cơ hội chứng đắc Đạo và Quả đó. Ngày nay cũng có rất nhiều người giống như Pessa: họ biết phương pháp nhưng không bao giờ đưa nó vào thực hành hoặc không nghiêm túc trong những nỗ lực của mình, và do đó họ vuột mất việc chứng đắc Đạo và Quả. Đây chính là sự thiếu sót trong thực hành.
Sự thiếu sót trong hướng dẫn chính là khó khăn xảy ra khi Tôn giả Sāriputta thuyết một bài pháp về thiền định, thay vì thiền minh sát, cho thương nhân Bà-la-môn tên là Dhānañjāni, người đang nằm trên giường bệnh chờ chết. Kết quả là, vị Bà-la-môn này đã tái sinh vào cõi Phạm Chúng Thiên sau khi chứng đắc Sơ Thiền. Đây là một trường hợp của sự thiếu sót trong hướng dẫn. Nếu Tôn giả Sāriputta thuyết cho vị Bà-la-môn ấy một bài pháp về thiền minh sát, ông ta hẳn đã chứng đắc Đạo và Quả ngay trong chính kiếp sống đó. Sau khi bị Đức Phật quở trách, theo sự thúc giục của Ngài, Tôn giả Sāriputta sau đó đã đến cõi Phạm Chúng Thiên và dạy cho vị Bà-la-môn đó về thiền minh sát. Tương truyền rằng kể từ thời điểm đó trở đi, Tôn giả Sāriputta không bao giờ giảng Pháp mà không thuyết giảng về Tứ Diệu Đế. Ngày nay cũng có rất nhiều người giống như vị Bà-la-môn Dhānañjāni, những người thiếu sự hướng dẫn đúng đắn, và do đó đánh mất cơ hội chứng đắc Đạo và Quả. Tambadāṭhika đã thất bại trong việc chứng đắc Tuệ Đạo và Tuệ Quả do sự thiếu sót trong thực hành. Đó không thể là do sự thiếu sót trong hướng dẫn, bởi vì ông ấy đã có khả năng chứng ngộ các tuệ giác cho đến tận Tuệ Hành Xả. Trong trường hợp của Tambadāṭhika, việc thân cận ác tri thức cũng không phải là lý do.

Leave a reply
Bạn phải đăng nhập để gửi bình luận.