“Sư đã đọc trong một cuốn sách rằng bốn nhóm máu đó là nhóm máu A, nhóm máu B, nhóm máu AB và nhóm máu O. Trong bốn nhóm máu đó, nhóm máu O rất tương đồng với thực hành thiền satipaṭṭhāna. Cho dẫu địa vị của một người trong xã hội có là gì, bất kể họ mang quốc tịch nào, bất cứ một ai đến thực hành, cho dù người ấy theo Kitô Giáo, Hồi Giáo, Ấn Độ Giáo, Do Thái Giáo hoặc không theo tôn giáo nào cả, thì không có bất cứ một ai mà satipaṭṭhāna lại không phù hợp với người ấy. Mọi người không bị thua thiệt hay mất mát gì khi thực hành satipaṭṭhāna. Vì một lẽ rất đơn giản, nó mang đến cho hành giả vô vàn lợi ích.”

Hôm nay, khóa thiền thứ 17 tại trung tâm thiền trong rừng Panditarama Hse Main Gon kéo dài sáu mươi ngày chính thức khai mạc. Với trọng trách của sư tại thời điểm này, sư nhiệt liệt chào đón tất cả quý thiền sinh, những người đến từ khắp mọi nơi trên thế giới, những người thân quyến ở hai hoặc ba cấp độ, vì những người họ hàng thân thuộc trong dhamma đều mang chung dòng máu dhamma. Để trở thành người bà con gần gũi trong dhamma, sư hy vọng rằng các bạn sẽ có thể sử dụng món quà dhamma này một cách chân thành, thành kính và thận trọng.

Về mối quan hệ với những người đến từ châu Âu, châu Mỹ và châu Phi, chúng ta có sự liên hệ tự động ở hai cấp độ. Đối với người châu Á, chúng ta có mối liên hệ tương giao tự động ở ba cấp độ. Mặc dù chúng ta mang nhiều quốc tịch khác nhau, ngôn ngữ khác nhau, các nền văn hóa khác nhau do sự tách biệt về địa lý, nhưng chúng ta có cùng dòng máu của người châu Á. Do vậy, phải nói rằng chúng ta có mối quan hệ họ hàng với nhau như những người châu Á. Bởi lẽ chúng ta đều là con người trên hành tinh này, nên chúng ta cũng là người thân trên thế gian. Theo như Đức Phật đã chỉ dạy, chúng ta đã từng là họ hàng thân quyến với nhau trong vô lượng kiếp sống với tư cách là con cái và cha mẹ, anh chị em và v.v.. Đức Phật đã nói rằng không có bất cứ một ai mà chúng ta không có quan hệ họ hàng trước đây. Xuất phát từ niềm tin vào lời dạy của Đức Phật, sư phải nói rằng chúng ta có mối liên hệ mật thiết với nhau như những người thân trong vòng luân hồi sinh tử. Đó là phương cách mà những người châu Á có mối quan hệ họ hàng tự nhiên với nhau. Người Mỹ, người châu Âu và người châu Phi đều không có mối quan hệ huyết thống của người châu Á. Tuy nhiên, sư tin rằng chúng ta có mối liên hệ thân thiết ở hai cấp độ: là người thân trong thế gian và người thân trong vòng luân hồi sinh tử.

Sư rất hân hạnh khi có cơ hội được chào đón những thiền sinh đến từ châu Á, châu Âu, châu Mỹ và châu Phi, những người họ hàng gần gũi ở hai hoặc ba cấp độ, với những món quà tốt lành của Giáo Pháp. Sư thực sự vui mừng khi thấy được triển vọng trong việc trao tặng món quà Pháp Bảo cho những người sẵn sàng đón nhận chúng bằng sự trân quý. Dẫu vậy, đây không phải là một món quà được một vị thầy ban xuống từ nơi cao vợi mà đây là một món quà được trao gửi từ một người thân. Đây chính là tâm thế của sư.

DHAMMA – MÓN QUÀ PHÁP BẢO CẦN ĐƯỢC THỰC HÀNH

Sư sẽ giảng một chút về từ ‘dhamma’ trong cụm từ ‘thân quyến trong dhamma.’ Đức Phật đã sử dụng từ ‘dhamma’ này. Nghĩa hàm ẩn của từ này là ‘một thứ gì đó nâng đỡ hay hộ trì người thực hành nó để anh ấy hoặc cô ấy không trở nên thấp kém.’ Thực hành chính xác mà có được chất lượng này, cũng như những kết quả do thực hành ấy mang lại được gọi là ‘dhamma’ trong tiếng Pali. Loại dhamma này không thể được trao đi như một thứ gì đó mang tính vật chất và rồi bảo rằng: “Đây, hãy thọ nhận nó.” Những thiền sư chúng tôi chỉ có thể truyền dạy cho bạn phương pháp thực hành^, như những gì được chỉ rõ trong kinh điển Phật Giáo, như Đức Phật đã chỉ dạy. Nhưng chúng tôi không thể làm cho bất cứ ai có được dhamma. Nếu mọi người trân quý phương pháp như Đức Phật đã chỉ dạy này, thực hành nó một cách chân thành, thận trọng, không ngưng nghỉ và không thối lui, thì chúng tôi, những người trao tặng món quà này sẽ hạnh phúc vô ngần.

Món quà được trao này không phải là loại quà tặng được cất giữ trong tủ kính. Nó là một món quà được đưa vào sử dụng ngay tức khắc. Nếu hành giả đưa nó vào sử dụng một cách chính xác, thì sư cam đoan rằng cuộc sống của những vị ấy sẽ trở nên tốt đẹp hơn tùy theo mức độ họ sử dụng nó. Trong cuộc sống, không có ai mong muốn thân phận của mình trở nên thấp kém hơn. Ai ai cũng mong muốn thân phận của mình được cao quý. Và họ khao khát vươn tới đến đỉnh cao nhất. Nhưng điều này đâu thể đạt được nếu không chịu bỏ ra chút công sức nào; chúng ta phải tìm được đúng phương pháp. Sau khi tìm được đúng phương pháp, hành giả phải tu tập theo phương pháp đúng ấy, phải tự mình thực nghiệm.

Sư chỉ đang trao truyền lại phương pháp mà Đức Phật đã chỉ dạy. Phía thiền viện chỉ có thể phục vụ cung cấp những gì thiết yếu như trú xứ, thực phẩm và nước. Khi chúng tôi thấy thiền sinh tu tập một cách chân thành, thận trọng và không lơ là, ngưng nghỉ, họ được nếm trải những ân đức của Dhamma, không hề làm ra vẻ đang thực hành mà thực sự tinh cần tu tập, thì chúng tôi sẽ vô cùng hoan hỷ. Khi hành giả kinh nghiệm dhamma theo một cách đặc biệt, chúng tôi sẽ ngập tràn hạnh phúc và cảm nhận được rằng sự trợ giúp của mình là cực kỳ đáng giá.

Trong một khóa tu trước đây tại trung tâm thiền trong rừng Panditarama, những hành giả đến từ nước ngoài và thực hành một cách chân thành, thành kính, và thận trọng đã tới đảnh lễ sư ngay trước khi họ quay trở về nhà. “Con cảm thấy thế nào sau khi đã đến đây và hành thiền trong khóa tu sáu mươi ngày này? Có biến chuyển gì trong tâm thức con không?” Sư hỏi rất giản đơn thế thôi. Và họ đã trả lời rằng: “Thưa sư, phải đến tận lúc này đây con mới biết ăn uống. Phải đến tận hôm nay con mới biết cách sống và làm người.” Biết cách sống và làm người có nghĩa là biết cách cư xử như một con người, gìn giữ một thái độ sống nhân đạo và sở hữu trí thông minh của con người. Và một số thiền sinh đã đáp rằng: “Thưa sư, chỉ đến bây giờ con mới có một ngôi nhà.” Một số thiền sinh khác nói rằng phương pháp thiền mà họ thực hành hay satipaṭṭhāna là món quà tuyệt vời nhất. Họ nói rằng đó là phương cách tốt nhất để đoạn trừ những phiền não tâm, các kilesa. Nó rất đơn giản. Thêm vào đó, họ đánh giá rằng thực hành satipaṭṭhāna là mặt hàng xuấtkhẩu tốt nhất của Miến Điện. Họ đã nói như vậy đấy.

GIỐNG NHƯ PHẢI HIỂU LUẬT LỆ GIAO THÔNG

Khi đi lại từ nơi này đến nơi khác, mọi người sử dụng tất cả các loại phương tiện. Có những quốc gia lái xe bên phải và cũng có những quốc gia lái xe bên trái. Tuy nhiên, khi chủ phương tiện có dịp đi từ nơi này sang nơi khác thì họ vẫn điều khiển xe theo đúng quy định, luật lệ. Họ phải đi đúng làn đường của mình. Họ phải nắm vững các luật lệ giao thông. Khi lái xe qua một khu vực tốc độ cụ thể, họ phải duy trì trong giới hạn tốc độ cho phép. Họ phải đặc biệt cẩn trọng khi đi vào những khúc cua. Khi gặp đèn tín hiệu giao thông, nếu đèn màu vàng, họ phải giảm tốc độ và di chuyển thận trọng. Nếu đèn màu đỏ, họ phải dừng lại. Nếu đèn xanh thì được tiếp tục di chuyển. Nếu các tài xế thực hiện đúng theo như vậy một cách cần mẫn, thì sẽ chẳng có bất kỳ tai nạn giao thông nào bắt nguồn từ những sai lầm của họ. Tuy nhiên, họ vẫn có thể bị tổn hại do sai phạm của người khác.

Lời dạy của Đức Phật cũng giống như thế. Chúng ta phải đặc biệt kiêng tránh các loại hành vi không mang lại lợi ích cho bản thân và gây tổn hại cho những người khác. Chúng ta cũng phải đặc biệt thận trọng để không bị tổn hại từ những sai lầm của người khác. Cũng giống như chúng ta tin rằng một người tài xế cẩn trọng có lẽ sẽ không bị tai nạn thì hành giả cũng nên tin tưởng rằng bằng cách bước đi trên con đường mà Đức Phật đã chỉ dạy, vị ấy chắc chắn sẽ tìm thấy an bình thực sự ở đích đến của cuộc hành trình tâm linh. Bước đi thật tinh cần. Bước chậm rãi từng bước một, bước sau nối ngay tiếp bước trước. Cần mẫn bước đi không lơ là, ngưng nghỉ. Thực hành tinh tấn liên tục đúng như vậy chỉ ngoại trừ lúc chìm vào giấc ngủ. Có một câu ngạn ngữ đã nói rằng: “Khi bạn đặt chân tới ngôi làng là bạn đang ở nhà.” Khi thực hành như vậy, hành giả chắc chắn sẽ đạt được sở nguyện của mình.

Khi hiểu rõ ràng nguyên tắc này, người lữ hành không nên quên rằng nhiệm vụ của mình là: 1) đi thẳng về phía trước, 2) bước sau tiếp ngay theo bước trước và 3) bước đi mà không hề dừng lại. Nếu tất cả các bạn, những người đã tới đây để tu tập không xao lãng điều này mà thực hành theo đúng như vậy, thì chúng ta chắc chắn sẽ có mối liên hệ mật thiết với nhau như những người bà con thân thuộc trong dhamma.

Chúng tôi trao tặng sự trợ giúp dhamma đơn giản là vì chúng tôi mong muốn gầy dựng nên mối liên hệ khắng khít với các hành giả bằng dhamma chứ không phải vì chúng tôi muốn trở thành những vị thầy. Tựu chung lại, món quà Pháp Bảo này tuân theo lời dạy của Đức Phật và những chỉ dẫn của cố trưởng lão thiền sư Mahasi Sayadaw. Nguyện cho tất cả những ai đã đến đây tu tập sẽ đón nhận món quà dhamma oai lực vô biên này bằng tình yêu thương và có thể áp dụng nó vào thực hành một cách tinh cần, thận trọng và không hề ngưng nghỉ!

Satipaṭṭhāna — NHÓM MÁU ‘O’

Dhamma hộ trì những người thực hành theo đúng Pháp để cuộc sống của họ không suy đồi. Để những hành giả đến từ nước ngoài tiếp nhận được nhiều máu dhamma từ Đức Phật nhất có thể, chúng ta phải truyền cho họ nhóm máu dhamma mà chúng ta có. Một người không thể cho đi dòng máu dhamma nếu người ấy không có nó trong mình. Việc thuyết giáo từ sách vở hay từ trí tưởng tượng sẽ chẳng hiệu quả gì. Kiến thức cá nhân về Dhamma chân thực sẽ chỉ đến sau khi một người đã thực hành và trở nên mãn nguyện với Dhamma ở một mức độ phù hợp, dựa trên sự hiểu biết lý thuyết và vị thầy thực sự giỏi. Sự thanh tịnh tâm ý, lời nói và việc làm cũng được tiến hành ở một mức độ phù hợp. Việc khuyến giáo những người khác để họ có thể biết và trui rèn bản thân để trở nên thanh tịnh nếu như chính người chỉ dạy cũng đã sở hữu trí tuệ và sự thanh tịnh thân tâm thì mới là điều thực tế. Sẽ thật hoan hỷ nếu những người đón nhận những lời pháp bảo vốn được truyền dạy với lòng từ ái (mettā) và lòng bi mẫn (karuṇā) bằng tình yêu thương và sự trân quý, đồng thời áp dụng chúng vào thực hành một cách tinh cần, thành kính và thận trọng.

Sư mong muốn được thấy các hành giả rời khỏi nơi đây với nụ cười mãn nguyện sau khi đã tiếp nhận đầy đủ dòng máu dhamma. Nguyện cho các bạn có thể áp dụng sự tinh tấn quả cảm theo phương cách này.

Con người sống trên thế gian có bốn nhóm máu cơ bản. Sư đã đọc trong một cuốn sách rằng bốn nhóm máu đó là nhóm máu A, nhóm máu B, nhóm máu AB và nhóm máu O. Trong bốn nhóm máu đó, nhóm máu O rất tương đồng với thực hành thiền satipaṭṭhāna. Cho dẫu địa vị của một người trong xã hội có là gì, bất kể họ mang quốc tịch nào, bất cứ một ai đến thực hành, cho dù người ấy theo Kitô Giáo, Hồi Giáo, Ấn Độ Giáo, Do Thái Giáo hoặc không theo tôn giáo nào cả, thì không có bất cứ một ai mà satipaṭṭhāna lại không phù hợp với người ấy. Mọi người không bị thua thiệt hay mất mát gì khi thực hành satipaṭṭhāna. Vì một lẽ rất đơn giản, nó mang đến cho hành giả vô vàn lợi ích.

Nếu vì lý do nào đó, một người có nhóm máu A muốn cho máu thì máu đó chỉ có thể được truyền cho người có cùng nhóm máu. Nhóm máu B chỉ có thể được truyền cho những người có nhóm máu B và tương tự như vậy với nhóm máu AB. Nhưng nhóm máu O lại phù hợp với tất cả mọi người cho dù họ thuộc bất kỳ nhóm máu nào, dẫu là nhóm máu A, B, AB hay O. Nó có thể được sử dụng cho bất kỳ ai. Thực hành satipaṭṭhāna này cũng phù hợp cho tất cả mọi người. Nó hiệu quả đối với những người thuộc bất kỳ tôn giáo nào và đối với cả những người không có tín ngưỡng tôn giáo. Không có gì là không phù hợp với nó. Không có thiệt hại nào diễn ra từ sự thực hành này. Hành giả không những không bị tổn hại mà còn nhận được vô vàn kết quả lợi lạc.

Vì vậy, sư mong muốn những ai đã đến với thực hành này thì hãy kiên trì thực hành với sự tự tin và lòng tin tưởng. Cho dù họ có theo bất kỳ loại tín ngưỡng tôn giáo nào hay không, nếu hành giả tu tập thiền satipaṭṭhāna một cách chân thành, với sự thành kính và theo đúng như những gì được hướng dẫn, thì trong vòng ba tuần, việc thực hành có thể trở nên đặc biệt. Đương nhiên là vậy, điều này sẽ tự động diễn tiến sau ba tuần tu tập miên mật.

BỐN LOẠI YOGI

Có bốn loại hành giả, ‘nhanh chóng và rõ ràng,’ ‘nhanh chóng nhưng lộn xộn,’ ‘chậm chạp nhưng rõ ràng,’ ‘chậm chạp và lộn xộn.’ Trong bốn loại hành giả này, loại người ‘nhanh và rõ ràng’ hàm ý chỉ một người diễn đạt một cách trôi chảy và rõ ràng. Bởi vì khi nói từng câu theo một mạch logic và hợp lý, thì những người khác mới có thể hiểu đúng ý của người ấy.

Đó là loại người ‘nhanh chóng và rõ ràng.’ Loại người ‘nhanh chóng nhưng lộn xộn’ có nghĩa là một người diễn đạt một cách trôi chảy, nhưng mạch nói không thống nhất và các câu rời rạc, không kết nối, không liên quan. Đó là một loại người khác. Loại người ‘chậm chạp nhưng rõ ràng’ có nghĩa là diễn đạt tương đối chậm, nhưng có thể nói rất rõ ràng, rành mạch. Loại người ‘chậm chạp và lộn xộn’ có nghĩa là nói rất chậm và khó diễn đạt được ý mình muốn nói, khiến người khác không thể hiểu đầu đuôi ra sao những gì người ấy muốn nói. Đó là loại khác của kiểu người lộn xộn. Trong bốn loại hành giả này, người nhanh nhạy và diễn đạt rõ ràng là người giỏi nhất. Bởi vì loại người này có thể diễn đạt trôi chảy và rõ ràng. Tuệ giác có thể sinh khởi trong vòng ba tuần nếu vị ấy thấu suốt các phẩm tính của dhamma và thực hành đúng theo hướng dẫn một cách chân thành, thành kính và chú tâm thận trọng. Sư đảm bảo như vậy.

Loại người thứ hai được gọi là ‘nhanh chóng nhưng lộn xộn.’ Lời nói của anh ta lưu loát nhưng khó hiểu. Những gì nên nói trước tiên thì anh ta sẽ nói sau, những gì nên nói sau cùng thì anh ta sẽ nói trước. Người đó không thể diễn đạt một cách logic. Nếu loại người này thực hành theo hướng dẫn, trí tuệ sẽ sinh khởi một cách dễ dàng. Nhưng bởi vì anh ta không thể lý giải mọi thứ thật mạch lạc, nên những gì anh ta nói sẽ dễ gây nhầm lẫn. Những vị thầy phải cẩn trọng với loại người này.

Tiếp đến là loại người thứ ba, loại người ‘chậm chạp nhưng rõ ràng.’ Người đó nói khá chậm. Nhưng, bài trình pháp của anh ta rất rõ ràng, người nghe có thể hiểu được. Nếu người này thực hành chính xác đúng theo hướng dẫn, anh ta sẽ không tiến bộ nhanh như loại người ‘nhanh chóng và rõ ràng’ nhưng trong vòng một tháng hoặc sáu tuần có thể trở nên tương đối hoàn thiện trong thực hành. Khác biệt chỉ ở chỗ anh ta cần nhiều thời gian hơn một chút.

Người cuối cùng hay loại người ‘chậm chạp và lộn xộn’ là người khó diễn đạt và tốn rất nhiều thời gian chỉ để nói một từ. Những gì nói ra không hợp lý. Anh ta nói về những điều anh ta nghĩ. Thay vì trình pháp về kinh nghiệm cá nhân, anh ta lại nói về những gì anh ta đã đọc. Thay vì kể lại những gì anh ta thấy trong giai đoạn thực hành hiện tại, thì anh ta lại nói tới những gì anh ta tưởng tượng ra. Tất cả đều lẫn lộn với nhau. Thật khó để chỉ bảo và hướng dẫn loại người ‘chậm chạp và lộn xộn’ này.

GIỚI HẠNH, ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT

Điều gì là quan trọng nhất đối với một hành giả? Đối với con người, đạo đức hay giới hạnh vô cùng quan trọng. Cho dù được giáo dục tốt với rất nhiều loại bằng cấp, cho dù giàu có ra sao, cho dù khỏe mạnh đến đâu và cho dù một người có bao nhiêu bè bạn đi chăng nữa, nếu người ấy thiếu đạo đức căn bản, thì anh ta không phải là một người hoàn thiện. Con người nên có đạo đức và bổn phận căn bản. Mọi người phải hoàn thành trách nhiệm của con người. Chỉ khi đến khi ấy họ mới có thể được gọi là con người. Đối với một vị tu sĩ, có những giới luật và bổn phận dành cho tu sĩ. Điều cực kỳ quan trọng là phải thực hiện những điều này một cách ngay thẳng và chân thật. Một người không biết hổ thẹn trước tội lỗi hoặc ghê sợ trước tội lỗi, không có lòng bi mẫn và không có sự thấu cảm thì sẽ có khuynh hướng quên đi đạo đức căn bản của con người. Nếu một vị tu sĩ không có sự hổ thẹn trước tội lỗi hay sự ghê sợ trước tội lỗi liên quan đến thân phận tu sĩ của mình hoặc một người không có sự hổ thẹn trước tội lỗi hoặc ghê sợ trước tội lỗi liên quan đến việc là một con người và cũng không có lòng bi mẫn, thì anh ta sẽ chỉ tùy hứng làm bất cứ điều gì mà mình ưa thích.

GHÊ SỢ VÀ KINH HÃI ĐỐI VỚI VIỆC LÀM SAI TRÁI

Đức Phật đã chỉ dạy rất đơn giản về một phương cách sống để mọi người trên thế giới đều có thể là con người thực sự, tránh những điều nên tránh và thực hiện những điều nên làm. Bằng việc sử dụng thuật ngữ của mình, Ngài đã phân biệt giữa duccarita — hành động sai trái (bất thiện) và sucarita — hành động thiện lành. Duccarita có nghĩa là hành động sai trái. Đức Phật đã dạy về ba loại hành vi sai trái bằng hành động, bốn loại hành vi sai trái bằng lời nói và ba loại hành vi sai trái bằng ý nghĩ. Trong số mười bất thiện nghiệp này, ba hành vi sai trái thuộc về thân là hành hạ và sát sinh; trộm cắp hoặc lấy của không được cho; và có quan hệ tình dục với người không phải là vợ/chồng của bạn hay tà dâm. Hành vi sai trái thuộc về lời nói là nói dối; vu khống hoặc nói lời ly gián; lời nói thô lỗ và lăng mạ; và lời nói phù phiếm không mang lại lợi ích gì mà chỉ lãng phí thời gian. Đây là những hành vi sai trái thuộc về lời nói.

Những hành vi sai trái thuộc về ý là mong muốn chiếm đoạt tài sản của người khác một cách bất chính; byāpāda, muốn phá hoại những người khác; và không tin rằng những hành động, lời nói và ý nghĩ thiện lành sẽ mang lại những kết quả tốt đẹp trong khi những suy nghĩ, lời nói và việc làm bất thiện sẽ gây ra những kết quả tai hại. Điều này giống như việc không có niềm tin căn bản rằng bằng việc tiêu thụ thực phẩm thích hợp, bổ dưỡng thì mọi người có thể tiêu hóa nó và được bổ sung chất dinh dưỡng và có sức khỏe tốt. Mọi người tin tưởng sai lầm rằng những hành động trong sạch, thanh tịnh không mang lại những kết quả tốt đẹp, những ý nghĩ, lời nói hay việc làm bất thiện không gây ra quả bất thiện và rằng sau khi chết sẽ chẳng còn gì lại cả. Đây là những hành vi sai trái trong suy nghĩ.

     Mọi người nên lưu ý trước những hành vi sai trái vừa được đề cập ở trên ngay bây giờ, dù xuất phát từ việc đọc về chúng hay qua một bậc thiện tri thức, được gọi là kalyāṇamitta, đã giải thích cho họ. Mọi người nên hiểu rằng đây là những điều tồi tệ. Khi thấy được trước như vậy thì trong họ nên có một nỗi ghê sợ và kinh hãi lành mạnh, được gọi là hirī (tàm) và ottappa (quý) hay sự hổ thẹn trước tội lỗi và sự ghê sợ trước tội lỗi. Hoặc, nên có khả năng khởi lên sự thấu cảm và suy xét. Khi không hiểu rõ về những điều này từ trước, sẽ không có bất kỳ một chút ghê sợ, kinh hãi trước hành vi sai trái và cũng không khởi lên trong tâm chút bi mẫn nào cả. Những người như vậy nói chung là không có đạo đức. Điều cực kỳ quan trọng là phải có hirī và ottappa liên quan đến các hành vi sai trái thuộc về thân và khẩu; cảm thấy ghê tởm như thể chúng là phân và sợ hãi như thể chúng là hòn than nóng đỏ. Chẳng ai lại nhặt lên một thứ mà họ biết đó là phân.

Không có ai tới gần nó cả. Không ai dám chạm vào một hòn than nóng đỏ. Điều cực kỳ quan trọng là phải có những phẩm chất của hirī và ottappa, cảm thấy ghê tởm như thể nó là phân và sợ hãi nếu như phải cầm nó trong tay như thể nó là hòn than nóng đỏ.

Nếu có hirī và ottappa, ghê sợ và sợ hãi khi làm điều sai trái, thì mọi người dễ dàng có thể kiêng tránh được việc sát sinh, trộm cắp và tà dâm. Họ cũng dễ dàng trong việc kiêng tránh việc nói dối cùng với sử dụng ma túy và chất gây say. Nếu mọi người đều kiềm chế, thì giới hạnh căn bản của họ không bị phá vỡ và họ ngăn chặn bản thân không làm tổn hại đến những người khác. Điều này đạt được hai mục tiêu cùng một lúc — “chỉ một đòn đánh trúng hai mục tiêu.” Sự thanh tịnh của hành động và lời nói không chỉ là mộtlợi ích cá nhân. Những người khác cũng được tự động bảo vệ khỏi sự tổn hại. Mọi người nên có sự suy xét và thấu cảm với những người khác. Họ nên hiểu rằng: “Nếu tôi phải hứng chịu những việc làm sai trái trên đây, tôi sẽ không thể chịu đựng được nó. Thế thì những người khác cũng không thể chịu đựng nổi.” Nếu con người có sự thấu cảm trọn vẹn, ngay cả khi lobha (tham), dosa (sân) và moha (si) thôi thúc họ vi phạm, thì họ sẽ không còn thực hiện những hành vi sai trái nữa mà sẽ bảo vệ cho những người khác khỏi bị tổn hại.

Những người khác không còn đau khổ về thể chất hoặc tinh thần vì những hành vi của họ. Họ không làm tổn hại ai cả. Họ ngăn bản thân mình không được vi phạm. Có sự tự kiêng tránh để hành động và lời nói không còn mắc lỗi lầm, không còn bị phê bình, chê trách. Điều này được gọi là “sīla” hay giới hạnh.

BỔN PHẬN ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

Khi mọi người có thể tránh những ducarita hay những ác hạnh này, đặc biệt là ba hành vi sai trái thuộc về thân và bốn hành vi sai trái thuộc về khẩu, thì sẽ có anavajja — sự giải thoát khỏi lỗi lầm và sự chê trách. Mọi người nên sống sao cho có được sự giải thoát khỏi những lời chê trách từ những người xung quanh. Nếu mọi người sống như vậy, thì không một ai có thể buộc tội hay chê trách họ. Khi không còn những hành động và lời nói phóng túng, họ trở nên văn minh và lịch thiệp. Điều này thật đáng vui mừng và hoan nghênh. Khi một người tự kiểm điểm lại bản thân, thì điều này thật đáng khen ngợi. Bởi vì mọi người không gây rắc rối cho những người xung quanh, nên môi trường xung quanh họ trở nên an bình. Thế giới xung quanh họ trở nên an bình bởi vì họ đã tạo cho thế giới cá nhân của riêng mình được an bình. Trong tiếng Pali, điều này gọi là sīla puñña. Silā puñña có nghĩa là sự thanh tịnh của hành động và lời nói, không có lỗi lầm, không còn bị chỉ trích và chê trách. Loại thanh tịnh này được gọi là kiriyā bởi vì nó là một cái gì đó thực sự nên được thực hiện. Kiriyā có nghĩa là ‘nhất định phải được thực hiện’ — avassaṃ kātabbaṃ. Mọi người nên thực hiện cách thanh tịnh này. Khi những hành động và lời nói trở nên thanh tịnh thông qua việc làm những gì nên làm, thì những hành động và lời nói này trở thành vatthu — nguyên nhân cho sự đạt được hạnh phúc, niềm hạnh phúc đặc biệt. Những kết quả này đến từ việc không còn mắc lỗi lầm, không còn bị chê trách.

Một người sở hữu trọn vẹn sīla này được gọi là chủ nhân của chính mình. Nếu sīla không trọn vẹn, thì con người phạm phải những hành vi sai trái hay bất thiện nghiệp và bức hiếp những người khác khi lobha, dosa và moha trở nên dữ dội. Một người có thể vượt qua lobha, dosa và moha được gọi là ‘người chiến thắng chính mình.’ Sau khi đã khao khát có được kiếp sống con người và sau đó đã có được, điều quan trọng là phải chế ngự bản thân bằng dhamma chứ không phải là chiến thắng những người khác thông qua sự bất công. Thế giới cá nhân của một người trở nên an bình khi anh ta có thể điều phục được chính mình. Thế giới xung quanh của anh ta cũng sẽ trở nên an bình. Đức Phật đã dạy rằng an bình trên thế gian chính là như vậy. Hãy thử nghĩ xem trái đất sẽ an bình biết bao nếu mọi người trên thế giới đều giữ tối thiểu năm giới căn bản để giúp thế giới riêng của chính họ được an bình.

Điều gì sẽ diễn ra trong thân và tâm của một người khi anh ta kiêng tránh ba ducurita thuộc về thân và bốn ducarita thuộc về khẩu để giúp cho thế giới riêng của mình được an bình? Các hành vi sai trái thuộc về thân và khẩu được thanh tịnh bằng cách kiêng tránh những gì nên kiêng tránh. Chúng trở nên đặc biệt thanh tịnh. Trong tiếng Pali, điều này được gọi là visuddhi. Khi kết hợp sīla và visuddhi, nó được gọi là sīlavisuddhi. Bởi vì các hành giả giữ vững sīla, bổn phận đối với thế giới, để không làm suy yếu hoặc phá vỡ nó, mỗi ngày những hành động và lời nói của họ đều thanh tịnh và không có lỗi lầm. Sīlavisuddhi đang diễn ra. Việc suy nghĩ về nó thực sự mang lại sự hứng khởi. Bản thân điều đó khá là mãn nguyện. Nhưng sự thanh tịnh của tâm hay cittaviruddhi vẫn cực kỳ cần thiết.

Về mặt thế gian, nếu một người đã được sinh ra là một con người, thì điều quan trọng là phải thanh tịnh và không bị chê trách và chỉ trích từ mọi khía cạnh hơn là có địa vị cao trong xã hội. Nếu hành động và lời nói được thanh tịnh, thì người ấy hoàn toàn là một con người thực sự. Nếu thái độ trong tâm và nhân sinh quan được thanh tịnh, thì người ấy có thể giữ cho tâm của mình là một con người. Từ đó, nếu trí tuệ phát triển dần dần từng bước cho đến khi thực sự chín muồi, thì người ấy sở hữu trí tuệ của con người và trở thành một con người đặc biệt. Con người ngày nay có đầy đủ cơ hội để trở thành con người thực sự: để giữ cho tâm của họ nhân đạo và để sở hữu trí tuệ của con người, trở thành những con người đặc biệt. Bởi vì con người trên thế gian không cố gắng tận dụng cơ hội này, nên có rất nhiều người vi phạm giới hạnh căn bản của con người và không phải là một con người thực sự. Nhiều người không thể giữ tâm mình được nhân đạo. Nếu không có trí tuệ con người, khả năng đánh giá điều gì có lợi và điều gì gây tổn hại; điều gì phù hợp và điều gì không phù hợp sẽ trở nên đờ đẫn và cùn nhụt. Bóng tối đã ngự trị trên thế gian. Con người như thể đang bước đi trong bóng tối mịt mù. Giống như người lữ hành bước đi trong ánh sáng sẽ không còn quay trở lại trong bóng tối, những hành giả đã tới đây tu tập chắc chắn sẽ thoát khỏi những mối đe dọa và hiểm nguy nếu giờ đây họ hiểu được những cản trở và chướng ngại có thể tránh được và học cách tránh chúng. Khi ấy, họ sẽ tận dụng triệt để được cơ hội được làm người này.

Phương Quảng chuyển ngữ từ bài Pháp khai mạc khóa thiền thứ 17 của Sayadaw U Pandita