Hỏi: Thưa sư, hiện nay thiền tập đang được giảng dạy trong các trường học, bệnh viện và rất nhiều nơi khác. Xin sư cho con được biết, liệu rằng việc hành thiền mà không có nền tảng Giới Hạnh có khiến cho người ta trở nên tham đắm vào chính pháp hành thiền ấy, mà không thể giải quyết được triệt để các vấn đề của họ trong cuộc sống hay không ạ? Và liệu rằng, sự thực tập này, nếu như không có một nền tảng vững chắc về Giới Hạnh, sẽ lại làm gia tăng thêm ý niệm về một ‘cái tôi’ hay một ‘bản ngã’ không?
Đáp: Đó quả thực là một câu hỏi rất hay. Chánh niệm phải được thực tập song hành cùng với Giới Hạnh (Sīla). Sīla có nghĩa là sự tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, giới hạnh căn bản.
Và vâng, quả thực đúng là trong thời đại ngày nay, có rất nhiều người đang cố gắng để thực tập Chánh Niệm nhưng lại không đạt được nhiều kết quả, bởi vì nền tảng của họ vẫn chưa được thiết lập vững chắc. Và nền tảng của chánh niệm là Sīla hay Giới Hạnh. Tuy nhiên, nếu có một ai đó lại cứ mãi chờ đợi cho đến khi Giới Hạnh của mình đã thực sự hoàn hảo, thì mới dám bắt đầu thực hành thiền, thì rất có thể là người đó sẽ không bao giờ hành thiền cả! Điều này cũng giống như một người đàn ông đi ra bờ biển và chờ cho đến khi nào sóng yên biển lặng rồi mới dám xuống bơi. Người này sẽ không bao giờ bơi được!
Tương tự như vậy, ngay cả khi bạn chưa có Giới Hạnh hoàn hảo, bạn cũng vẫn phải khởi sự hành thiền ngay lập tức. Khi tiếp tục thực tập, bạn sẽ biết rõ được khi nào thì việc thực tập mang lại những hoa trái tốt đẹp, từ những sự chứng nghiệm của bản thân. Bạn cũng cần đặt câu hỏi rằng, tại sao có những lúc mà việc thực tập của mình không mang lại kết quả như mong đợi. Bởi vì có một điều gì đó không ổn. Khi đó, bạn tự mình điều chỉnh lại. Và trong lúc đang điều chỉnh những khó khăn như vậy, bạn vẫn phải tiếp tục kiên trì thực tập. Khi ấy, cả Giới Hạnh và Chánh Niệm của bạn sẽ cùng nhau tăng trưởng.
Bạn không thể chờ đợi cho đến khi Giới Hạnh của mình thực sự hoàn hảo rồi mới dám bắt đầu hành thiền. Điều quan trọng hơn hết là phải bắt đầu thực tập ngay từ bây giờ. Khi sự tu dưỡng Chánh Niệm ngày càng trở nên tiến bộ, bạn sẽ nhận biết và chánh niệm hơn nữa đối với những khiếm khuyết của bản thân và nhờ vậy, bạn sẽ tiến hành điều chỉnh hành vi của mình. Hai điều này, Giới (Sīla) và Niệm (Sati) luôn đi đôi với nhau.
(trích Vấn Đạo Bhante G., tác giả: thiền sư Bhante Gunaratana)
